ریزش سکه ای ریش؛ علت و راههای درمان ریزش ریش سکه ای

داشتن ریش مرتب و آراسته می‌تواند جلوه خاصی به چهره یک مرد بدهد. اما گاهی ریزش سکه ای ریش باعث ایجاد لکه‌های گرد و خالی از مو در ناحیه صورت می‌شود که ممکن است نگرانی و کاهش اعتماد به نفس را به دنبال داشته باشد. علت ریزش مو در این ناحیه هنوز به طور دقیق روشن نیست، اما معمولا به صورت ناگهانی بروز می‌کند و در برخی افراد ممکن است علاوه بر ریش، سبیل، ابرو یا حتی موهای گردن را نیز درگیر کند.

در این مقاله بررسی می‌کنیم که ریزش سکه ای ریش چیست و چه عواملی در بروز آن نقش دارند. سپس، راه‌های درمان ریزش سکه ای ریش را معرفی خواهیم کرد تا با آگاهی بیشتر بتوانید مناسب‌ترین روش درمانی را انتخاب کنید.

ریزش سکه ای ریش چیست؟

ریزش سکه ای ریش یا آلوپسی باربا یکی از انواع ریزش مو در مردان است که باعث ریزش مو به صورت لکه‌های گرد یا بیضی‌شکل کوچک، به طور خاص در ناحیه ریش و سبیل می‌شود. این بیماری نوع نادرتری از ریزش موی سکه ای (آلوپسی آره‌آتا) است که به جای موهای سر، موهای صورت را درگیر می‌کند. هر دوی این بیماری‌ها نوعی اختلال خودایمنی پیچیده هستند که باعث می‌شوند دستگاه ایمنی بدن، فولیکول‌های مو را به اشتباه جسم بیگانه شناسایی کرده و با حمله به آنها باعث تضعیف و در نهایت ریزش مو می‌شوند.

تعداد لکه‌های طاسی به شدت بیماری بستگی دارد و اغلب به صورت یک تا دو لکه و گاهی بیشتر ظاهر می‌شود. با گذشت زمان، این لکه‌ها ممکن است بزرگ‌تر شوند یا به هم بپیوندند و در مواردی حتی باعث ریزش کامل موهای صورت شوند.

ریزش سکه ای ریش ممکن است به صورت تدریجی یا ناگهانی رخ دهد و یکی از اولین علائم آن، لکه‌های دایره‌ای طاس کوچک در ریش است که به تدریج بزرگ‌تر می‌شوند. پوست این نواحی ممکن است پیش از ریزش مو دچار خارش، درد، تحریک، قرمزی یا التهاب شود.

ریزش ریش سکه ای معمولا موقتی است و با استفاده از روش های مناسب درمان ریزش مو، پس از چند هفته تا چند ماه موها دوباره رشد می‌کنند. با این حال، احتمال عود بیماری وجود دارد و شدت آن در افراد مختلف متفاوت است.

علت ریزش سکه ای ریش چیست؟

هنوز علت ریزش سکه ای ریش به طور دقیق مشخص نیست، اما دانشمندان احتمال می‌دهند نوع خاصی از گلبول‌های سفید به نام سلول‌های T تنظیم‌کننده که مسئول تنظیم پاسخ‌های ایمنی هستند، در بروز این بیماری نقش ایفا کنند. اختلال عملکرد این سلول‌ها باعث می‌شود دستگاه ایمنی به اشتباه فولیکول‌های مو را هدف قرار دهد و چرخه رشد طبیعی آنها را مختل کند.

چرخه رشد مو شامل سه مرحله است: فاز رشد (آناژن)، فاز انتقال (کاتاژن) و فاز استراحت (تلوژن). در ریزش ریش سکه ای، حمله سلول‌های ایمنی باعث می‌شود فاز رشد مو کوتاه‌تر شده و تعداد بیشتری از موها در فاز استراحت از پوست جدا شوند. در نتیجه این التهاب، رشد طبیعی مو مختل می‌شود و لکه‌های طاسی در ناحیه ریش به وجود می‌آید.

علت اینکه چرا دستگاه ایمنی به فولیکول‌های مو در ناحیه ریش حمله می‌کند، به طور کامل مشخص نشده است، اما به نظر می‌رسد عوامل زیر در تحریک این واکنش نقش داشته باشند:

بیماری های خودایمنی

افرادی که به یکی از بیماری‌های خودایمنی مانند ویتیلیگو، پسوریازیس، لوپوس، درماتیت آتوپیک، بیماری تیروئید خودایمنی، کم‌خونی، آسم، آرتریت روماتوئید یا دیابت نوع یک مبتلا هستند، بیشتر در معرض ریزش ریش سکه ای قرار دارند. این موضوع احتمالا به دلیل وجود زمینه ژنتیکی مشترک در بیماری‌های خودایمنی است.

عوامل ژنتیکی

ریزش سکه ای ریش کمتر از سایر انواع ریزش مو (آلوپسی) به عوامل ژنتیکی وابسته است. با این حال، افرادی که در خانواده خود سابقه ریزش مو، آسم، آلرژی یا دیگر بیماری‌های خودایمنی دارند، بیشتر در معرض ابتلا قرار دارند.

ابتلا به سایر انواع ریزش مو

کسانی که دچار دیگر انواع ریزش مو، از جمله ریزش موی سر یا بدن، هستند، احتمال بیشتری دارد که به ریزش ریش سکه ای نیز مبتلا شوند.

استرس و اضطراب

فشارهای روانی یا فیزیکی نیز می توانند یک علت ریزش سکه ای ریش باشند. این شرایط می‌توانند عملکرد سیستم ایمنی را تحت تاثیر قرار داده و آغازگر بیماری باشد یا شدت آن را افزایش دهد.

سایر عوامل

برخی عفونت‌های ویروسی، تغییرات هورمونی، مصرف داروهای خاص و تماس با مواد شیمیایی ممکن است واکنش ایمنی بدن را تحریک کنند و منجر به ریزش موی سکه ای شوند. با این حال، هنوز نقش قطعی این عوامل تایید نشده است.

روش های درمان ریزش سکه ای ریش

اگر ریزش مو خفیف باشد یا در دوران پس از بلوغ رخ دهد، احتمال بهبودی آن بالا است. در این موارد، بدون نیاز به درمان خاص، موها معمولا طی شش تا دوازده ماه دوباره به طور کامل رشد می‌کنند. تنها در برخی موارد، پزشک ممکن است استفاده از مزوتراپی مو را برای تقویت کلی موها توصیه کند.

اما اگر ریزش مو شدید باشد یا لکه‌ها در حال گسترش باشد، درمان ریزش سکه ای ریش ضروری خواهد بود. هدف اصلی از درمان، کاهش فعالیت سیستم ایمنی برای جلوگیری از حمله به فولیکول‌های مو، کنترل التهاب و تقویت عملکرد فولیکول‌ها است.

روش‌های مختلفی برای درمان ریزش سکه ای ریش وجود دارد که در ادامه به آن‌ها اشاره می‌شود. انتخاب نوع درمان به شدت ریزش و مدت‌ زمان شروع آن بستگی دارد. در بسیاری از موارد، پزشک برای دستیابی به نتیجه بهتر، ترکیبی از روش‌های درمانی را تجویز می‌کند.

کورتیکواستروئید
در موارد خفیف، برای درمان ریزش سکه ای ریش از کورتیکواستروئیدهای موضعی استفاده می‌شود. این داروها به شکل کرم یا پماد ضدالتهاب تجویز می‌شوند و با مهار پاسخ ایمنی، به بهبود وضعیت فولیکول‌ها و رشد مجدد مو کمک می‌کنند.

اگر درمان موضعی موثر نباشد، از روش تزریق کورتیکواستروئید داخل ضایعه استفاده می شود. در این حالت، پزشک کورتیکواستروئید را مستقیم به پوست ریش، در داخل ناحیه طاسی تزریق کند. این روش التهاب را کاهش می‌دهد و با تحریک فولیکول‌ها به رشد مو کمک می‌کند.

ماینوکسیدیل
ماینوکسیدیل یک محلول موضعی است که اغلب همراه با کورتیکواستروئیدها در ناحیه ریش استفاده می‌شود. این دارو با افزایش جریان خون در پوست، به تغذیه بهتر فولیکول‌ها و رشد مو کمک می‌کند. در برخی موارد، ماینوکسیدیل به همراه ویتامین‌ها و مواد معدنی، به روش مزوتراپی به پوست ریش تزریق می‌شود. در این صورت، هزینه مزوتراپی مو نیز به هزینه کلی درمان افزوده خواهد شد.

داروهای مهارکننده JAK
در موارد شدید که فرد به درمان‌های معمول پاسخ نمی‌دهد، استفاده از داروهای مهارکننده JAK برای درمان ریزش سکه ای ریش توصیه می‌شود. این داروها نسل جدید درمان‌های ریزش مو هستند و با مهار آنزیم‌های جانوس کیناز (JAK) که در پاسخ ایمنی بدن نقش دارند، عمل می‌کنند. با مسدود شدن این آنزیم‌ها، فعالیت سیستم ایمنی محدود شده و از حمله گلبول‌های سفید به فولیکول‌های مو جلوگیری می‌شود.

توفاسیتینیب و باریسیتینیب از رایج‌ترین انواع این مهارکننده‌ها هستند که با تعدیل عملکرد سیستم ایمنی، در درمان ریزش سکه ای ریش موثر هستند.

پلاسمای غنی از پلاکت یا پی آر پی
محلول پی آر پی (prp) از خون خود بیمار تهیه می‌شود و حاوی غلظت بالایی از پلاکت‌هاست. پلاکت‌ها انواع فاکتورهای رشد لازم برای ترمیم و بازسازی پوست و مو را تولید می‌کنند. غلظت این فاکتورها در پی آر پی بیشتر از حالت طبیعی است. بنابراین وقتی prp مستقیم به پوست ریش تزریق می‌شود، با فعال‌سازی فولیکول‌ها، به تقویت رشد مجدد مو کمک می‌کند.

مهم ترین مزیت پی آر پی مو آن است که از خون خود فرد تهیه می‌شود. بنابراین، کاملا طبیعی و ایمن بوده و احتمال بروز حساسیت یا واکنش آلرژیک در آن پایین است.

ایمونوتراپی موضعی
هدف از ایمونوتراپی موضعی، ایجاد واکنش التهابی کنترل شده در ناحیه ریزش است تا تمرکز دستگاه ایمنی از فولیکول های مو به سطح پوست منحرف شود و فولیکول ها فرصت لازم برای ترمیم و رشد مجدد را پیدا کنند.

در این روش، مواد شیمیایی حساسیت‌زا مانند دیفن سیپرون (DPCP) روی پوست ریش مالیده می‌شود. این ماده با ایجاد یک واکنش آلرژیک خفیف و کنترل‌شده، التهاب را کاهش داده و رشد مو را در نواحی طاس افزایش می‌دهد.

آنترالین
این کرم موضعی بیشتر برای بیماران مبتلا به پسوریازیس تجویز می‌شود، اما گاهی برای درمان ریزش سکه ای ریش و مو نیز مورد استفاده قرار می‌گیرد. آنترالین، مشابه ایمونوتراپی موضعی، با ایجاد یک واکنش التهابی خفیف و کنترل‌شده در پوست ریش، واکنش ایمنی نسبت به فولیکول‌های مو را کاهش می‌دهد و زمینه را برای رشد مجدد فراهم می‌کند.
در برخی موارد، آنترالین به همراه کالسی‌پوترین استفاده می‌شود. این داروی موضعی که مشتق ویتامین D است، ممکن است به رشد مجدد مو در بیماران کمک کند.

مزوتراپی
در روش مزوتراپی، داروهای مربوط به ریزش مو مانند ماینوکسیدیل، همراه با ترکیبات فعال از جمله ویتامین‌ها، آمینواسیدها و کوآنزیم‌ها، با سوزن‌های بسیار نازک به لایه میانی پوست (مزودرم) تزریق می‌شوند. این کار با بهبود تغذیه فولیکول‌های مو، به افزایش تراکم و ضخامت موهای ریش کمک می‌کند.

با این حال، مزوتراپی درمان اصلی ریزش ریش سکه ای محسوب نمی‌شود و بیشتر به عنوان یک روش کمکی برای تحریک رشد مو در ناحیه ریش به کار می‌رود. برای اثربخشی بیشتر، امکان ترکیب این روش با درمان‌های دیگر مانند پی آر پی نیز وجود دارد که در این صورت هزینه پی آر پی مو نیز به هزینه نهایی درمان افزوده می شود.

میکرونیدلینگ
میکرونیدلینگ یکی دیگر از روش‌های کمکی برای درمان ریزش سکه ای ریش است که معمولا در کنار داروهای موضعی استفاده می‌شود. در این روش، با سوزن‌های بسیار ظریف سوراخ‌های ریزی در پوست ایجاد می‌شود. این زخم‌های کنترل‌شده باعث تحریک روند ترمیم طبیعی بدن شده و با افزایش فاکتورهای رشد و جریان خون، به تقویت فولیکول‌ها و کاهش التهاب کمک می‌کنند. این روش همچنین به جذب بهتر داروهای موضعی مانند ماینوکسیدیل کمک می کند.

آیا ریزش سکه ای ریش واگیردار است؟

یکی از نگرانی‌ها درباره ریزش ریش سکه ای، احتمال مسری بودن آن است. با این حال، این نگرانی بی‌اساس است، زیرا علت ریزش سکه ای ریش، خود ایمنی است و وقتی ایجاد می‌شود که سیستم ایمنی بدن به اشتباه به فولیکول‌های مو حمله می‌کند. حمله سلول های ایمنی باعث التهاب در فولیکول های مو و در نتیجه ریزش مو در نواحی خاصی از ریش می‌شود. این نواحی معمولا به شکل لکه‌های طاسی گرد یا بیضی ظاهر می‌شوند.

از آنجا که عامل بیماری عفونی نیست، یعنی توسط ویروس، باکتری، قارچ یا مخمر ایجاد نمی‌شود، انتقال آن از فردی به فرد دیگر غیرممکن است. تماس فیزیکی، ذرات معلق در هوا یا حتی ارتباط نزدیک باعث سرایت این بیماری

نمی‌شود. البته عوامل زمینه‌ای مانند ژنتیک، استرس یا سایر بیماری‌های خودایمنی می‌توانند خطر ابتلا را افزایش دهند، اما این به معنای انتقال مستقیم بیماری نیست.

کلام آخر
علت ریزش سکه ای ریش هنوز به طور کامل مشخص نشده است، با این حال روش‌های درمان مختلفی وجود دارد که می‌تواند به رشد مجدد موها کمک کند. انتخاب روش درمان ریزش سکه ای ریش به شدت آن و مدت زمان گذشته از شروع ریزش بستگی دارد.

با این حال، مراجعه به یک کلینیک معتبر برای درمان به موقع التهاب فولیکول‌های مو و کمک به رشد موهای جدید اهمیت بسیاری دارد. با انتخاب یک مرکز معتبر مانند کلینیک زیبایی آرامین که سابقه و اعتبار بالایی در درمان ریزش مو دارد و از پزشکان با تجربه بهره می‌برد، می‌توانید درمان خود را با اطمینان آغاز کرده و به نتایج دلخواه خود برسید.

سوالات متداول

1. آیا موها بعد از ریزش ریش سکه ای دوباره رشد می‌کند؟

در موارد خفیف، موها خود به خود دوباره رشد می کنند. در موارد شدیدتر نیاز به درمان ریزش سکه ای ریش با کورتیکواستروئیدها، ماینوکسیدیل و روش های دیگر است. هر چند امکان رشد مجدد مو وجود دارد، اما ممکن است عود کرده و موها دوباره بریزند.

2. علت عود ریزش سکه ای ریش چیست؟

علت ریزش سکه ای ریش و عود آن به طور دقیق مشخص نیست. با این حال، عود این بیماری معمولا به دلیل ماهیت خودایمنی آن است. دستگاه ایمنی ممکن است تحت تاثیر عواملی مانند استرس، بیماری‌های زمینه ای یا تغییرات هورمونی دوباره به فولیکول‌های مو حمله کرده و باعث فعال شدن مجدد بیماری شود.

3. آیا کاشت مو برای درمان ریزش سکه ای ریش امکان پذیر است؟

خیر، کاشت مو برای ریزش ریش سکه ای مناسب نیست، زیرا این بیماری موقتی و خودایمنی است و معمولا موها دوباره رشد می‌کنند. علاوه بر این احتمال عود بیماری وجود دارد که ممکن است باعث ریزش موهای کاشته شده شود.