سفید شدن مو بعد از لیزر اتفاقی است که میتواند هر کسی را غافلگیر و حتی نگران کند. هر چند این اتفاق به ندرت بعد از لیزر موهای زائد اتفاق میافتد و خطری برای سلامت ندارد، اما میتواند پرسشهای زیادی را در ذهن ایجاد کند. در این مقاله، علت سفید شدن موهای زائد بعد از لیزر را بررسی کرده، عوامل تاثیرگذار و راههای پیشگیری از آن را معرفی میکنیم.
علت سفید شدن مو بعد از لیزر موهای زائد
یکی از عوارض نادر لیزر موهای زائد، رویش موهای بیرنگ یا سفید در ناحیه درمان است. این موها به دلیل نبود رنگدانه ملانین، سفید یا خاکستری به نظر میرسند و ممکن است در بخشهای مختلف بدن از جمله ریش و سبیل، زیر بغل، ناحیه بیکینی و حتی سایر نقاط دیده شوند. البته این تغییر رنگ فقط به لیزر موهای زائد محدود نمیشود. گزارشها نشان میدهد پاک کردن تاتوی ابرو با لیزر کیوسوئیچ هم در مواردی باعث سفید شدن موقت ابروها شده است.
اما چرا به جای از بین رفتن مو، رنگ آن تغییر میکند؟ پیش از آنکه به بررسی علت سفید شدن موهای زائد بعد از لیزر بپردازیم، باید با نحوه عملکرد لیزر آشنا شویم. پرتو لیزر فولیکولهای (پیاز) مو را هدف قرار میدهد و انرژی آن توسط رنگدانههای موجود در فولیکول جذب میشود. این انرژی به گرما تبدیل شده و با تخریب فولیکول، رشد مو را متوقف میکند. با این حال، در برخی موارد، لیزر به جای کاهش تعداد موها، رنگ آنها را تغییر داده و باعث رویش موهای سفید میشود.
سفید شدن مو بعد از لیزر یکی از نادرترین عوارض لیزر موهای زائد است که علت دقیق آن هنوز مشخص نیست، اما ممکن است عوامل زیر در بروز آن نقش داشته باشند:
تاثیر لیزر بر رنگدانه ملانین
لیزر با جذب مستقیم توسط رنگدانه مِلانین موجود در فولیکول مو، به گرما تبدیل میشود. ملانین که رنگ مو را تعیین میکند، توسط سلولهای مِلانوسیت در فولیکول تولید میشود. گاهی شدت انرژی و گرمای ایجاد شده در طول درمان به اندازهای بالا است که میتواند این سلولهای حساس به گرما را از بین ببرد. در چنین حالتی، ممکن است فولیکولها همچنان سالم باشند و به رشد خود ادامه دهند، اما موهای جدید رنگدانه نخواهند داشت و به جای مشکی یا قهوهای، به رنگ سفید یا خاکستری درمیآیند.
عوامل ژنتیکی
مقدار ملانین و رنگ طبیعی مو در افراد به طور ژنتیکی تعیین میشود. علاوه بر این، برخی افراد به دلیل زمینه ارثی، زودتر از دیگران دچار کاهش تولید ملانین و سفید شدن مو میشوند. اگر بالای 35-30 سال سن دارید و بهطور ژنتیکی مستعد سفیدی زودرس مو هستید، ممکن است علت سفید شدن مو بعد از لیزر همزمان شدن روند طبیعی سفید شدن مو با لیزر باشد. یعنی موهایی که قرار بود در یکی دو سال آینده سفید شوند، زودتر نمایان شدهاند و این تصور را ایجاد کردهاند که لیزر باعث این اتفاق شده است.
نوع دستگاه و طول موج لیزر
نوع دستگاه لیزر و طول موج آن میتواند به طور مستقیم بر ملانین و احتمال سفید شدن موها اثر بگذارد. طول موج مشخص میکند که نور لیزر تا چه عمقی در پوست نفوذ و تا چه میزان توسط رنگدانه ملانین جذب میشود. برخی مطالعات نشان دادهاند که سفید شدن مو پس از استفاده از دستگاههای IPL شایعتر است. بر خلاف لیزرهایی مانند الکساندرایت یا Nd:YAG که انرژی را در یک نقطه متمرکز میکنند، IPL نور را در یک طیف گسترده پخش میکند. بنابراین، ممکن است حرارت بیشتری به لایههای سطحی فولیکول منتقل شود و با آسیب به سلولهای تولیدکننده رنگدانه، مو را سفید کند.
اگر تنظیمات دستگاه به درستی انتخاب نشود، مثلا شدت انرژی بیش از حد بالا باشد، ممکن است به جای تخریب فولیکول، فقط ملانوسیتها آسیب ببینند. این موضوع به ویژه در مورد موهای نازک و کمرنگ صادق است که ملانین کمی دارند. انرژی بالای لیزر ملانین را از بین میبرد، اما ریشه مو سالم باقی میماند.
مشابه این اثر در لیزرهای کیوسوییچ که برای پاککردن تاتو یا لکهای پوستی استفاده میشوند هم مشاهده شده است. وقتی این لیزرها با شدت بالا در نواحی مودار مانند ابرو به کار بروند، پرتوهای پرانرژی آن میتوانند بدون آسیب به ریشه، رنگدانه موجود در ساقه مو را از بین ببرند و باعث بیرنگ شدن موقت مو شوند.
شرایط پوستی و بیماریهای خودایمنی
برخی بیماریهای پوستی یا اختلالات داخلی، با تاثیر بر تولید ملانین یا عملکرد فولیکولهای مو، میتوانند فرد را مستعد سفیدی مو بعد از لیزر کنند. بیماریهای خودایمنی مانند ویتیلیگو (پیسی)، کمبودهای تغذیهای از جمله کمبود ویتامین B12 و اختلالات تیروئیدی از جمله عواملی هستند که میتوانند باعث سفید شدن موها شوند. به بیان ساده، اگر فرد هنگام انجام لیزر به دلیل وجود یکی از این مشکلات، مستعد سفیدی مو باشد، لیزر میتواند روند سفید شدن را تسریع کند.
آیا سفید شدن مو بعد از لیزر موهای زائد دائمی است؟
اگر فولیکول مو توانایی تولید رنگدانه را از دست بدهد، معمولا دیگر به حالت طبیعی بازنمیگردد. به همین دلیل، سفید شدن مو پس از لیزر در اغلب موارد دائمی و برگشتناپذیر در نظر گرفته میشود. اما اگر آسیب وارد شده به سلولهای تولیدکننده ملانین جزئی باشد، احتمال ترمیم وجود دارد و ممکن است موهای سفید طی چند ماه به تدریج تیرهتر شده و به رنگ اصلی خود نزدیک شوند.
راههای پیشگیری از سفید شدن مو بعد از لیزر
هر چند سفید شدن مو بعد از لیزر به ندرت اتفاق میافتد، اما رعایت برخی نکات احتیاطی میتواند احتمال بروز آن را به حداقل برساند. مهمترین اقدام، انجام لیزر در مراکز تخصصی و معتبر، زیر نظر پزشک و توسط اپراتورهای آموزشدیده است. در این مراکز، پزشک پیش از شروع درمان، ارزیابی کاملی از سابقه بیماریهای پوستی و هورمونی شما انجام میدهد.
همچنین، استفاده از تجهیزات مدرن و پیشرفته و تنظیم دقیق دستگاه متناسب با نوع پوست و مو، خطر عوارض جانبی را به حداقل میرساند. اپراتورهای ماهر میدانند چگونه انرژی و طول موج مناسب را انتخاب کنند تا ضمن حفظ اثربخشی لیزر، از آسیب به سلولهای تولید رنگدانه جلوگیری شود.
کلام آخر
هر چند علت سفید شدن مو بعد از لیزر به طور دقیق مشخص نیست، اما انجام این درمان در یک مرکز تخصصی و توسط اپراتور مجرب میتواند احتمال بروز این پدیده نسبتا نادر را تا حد زیادی کاهش دهد. با انتخاب مرکز معتبری مانند کلینیک زیبایی آرامین که مجهز به جدیدترین فناوریهای دستگاه لیزر است و از اپراتورهای حرفهای بهره میبرد، میتوانید با کمترین عوارض و هزینه به نتیجه دلخواه خود برسید.
